Potrawy wigilijne w różnych regionach

441704675937622577.png

Już naprawdę wielkimi krokami zbliża się coroczna kolacja wigilijna. Zasiądziemy wtedy z rodziną przy jednym stole i będziemy mogli rozkoszować się tradycyjnymi świątecznymi potrawami. Warto jednak wiedzieć, że nie we wszystkich regionach Polski na stołach znajdują się te same dania. Przedstawiamy potrawy wigilijne, które możemy spotkać w wybranych częściach kraju.

Wigilia na Śląsku

Wigilijne potrawy w tradycyjnych śląskich domach różnią się od tych, które znamy ze standardowego spisu 12 dań. Ślązacy często tuż przed wspólną kolacją muszą pogodzić się ze sobą. Służy temu często “wilijówka”, czyli specjalna wódka/nalewka oparta na spirytusie, przepalana na cukrze, a także doprawiona cynamonem i goździkami. Na stołach znajdziemy między innymi moczkę – wigilijną zupę piernikową z bakaliami. Popularne są także makówki przyrządzane z maku, rodzynek i rozmoczonej bułki, wigilijna zupa migdałowa, kapuśnica z grzybami oraz zupa z siemienia konopnego – siemieniotka. Z Niemiec zapożyczono obecność ziemniaków na stole, które podawane są do kapusty lub ryb. Na Śląsku podaje się także deser, jakim są najczęściej pierniki i bytomskie kamyki.

Wigilia na Kaszubach

Ze względu na bliskość morza tak na Pomorzu, jak i Kaszubach od zawsze na stołach wigilijnych królowały ryby. Spotkać tutaj można zarówno tradycyjnego dla całego kraju karpia, jak również flądrę w galarecie, wędzonego węgorza, pstrąga z migdałami czy śledzie. To nie koniec bogactwa morza, albowiem w wielu domach podawane są też pierogi z rybim farszem oraz zupa rybna. Spożywa się obok niej czy barszczu zupę z suszonych gruszek, jabłek i śliwek wraz z kluskami czy “pluci”, czyli ziemniaki w mundurkach z solonym śledziem. Jedną z tradycyjnych potraw jest Wigilijny Brzan, czyli suszone owoce, cukier, ziemniaki, mąka, śmietanka słodka i sól – co stanowi dosyć oryginalne połączenie. Na kaszubskim wigilijnym stole może wylądować także zupa brukwiowa z włoszczyzny, żółtej brukwi, ziemniaków oraz miodny kuch, czyli ciasto z dodatkiem miodu, tartej marchwi i orzechów.

Wigilia w Małopolsce

Małopolska wieczerza wigilijna nie może zazwyczaj obyć się bez kutii, tradycyjnego czerwonego barszczu, klusek z makiem czy też karpia przyrządzanego na rozmaite sposoby. Często do ryby podawana jest chałka. W okresie świątecznym na stołach znaleźć możemy także przekładaniec krakowski, czyli drożdżowe ciasto dzielone na cztery części. W wielu domach, zwłaszcza w rejonach podgórskich, znajdziemy na stole także moskole, czyli podpłomyki z ciasta ziemniaczanego. Gdzieniegdzie dostępna jest też pamuła, czyli słodko-słony barszcz ze śliwek wraz z kilkoma dodatkami.

Podhale

Podhale choć znajduje się w Małopolsce, to jednak posiada wiele odmiennych tradycji i potraw wigilijnych. Na stołach mogą znaleźć się bukty, czyli ziemniaczane kopytka, wspomniane wcześniej moskole, kłóty, czyli kapusta z ziemniakami, pierogi z kapustą i postna kwaśnica. Obok kwaśnicy stosowany jest barszcz z kwaszonych buraków z fasolą. Na wielu stołach nie może zabraknąć smażonego pstrąga, klusek z makiem i miodem. Popularna jest również podhalańska kołatanka – ugotowana kasza jęczmienna, wymieszana z pokrojoną brukwią i polana miodem. Góralskim obyczajem jest maczanie opłatka w miodzie.

Wigilia na Podkarpaciu

Mieszkańcy Podkarpacia oprócz standardowej kapusty z grochem czy barszczu z uszkami spożywają także lokalne potrawy świąteczne, jak kaszę jaglaną ze śliwkami oraz gołąbki z kaszą gryczaną i ziemniakami. Popularna jest również postnica, czyli zupa na bazie kaszy pęczak i suszonych owoców oraz rodzynek. Do regionalnych potraw wigilijnych zaliczyć możemy także podkarpacki pieróg, który jest nadziewany kapustą i startymi na tarce, ugotowanymi ziemniakami. W niektórych domach spożywa się także pierogi z powidłami śliwkowymi.

Wigilia na Podlasiu

Podlaska kuchnia wigilijna i świąteczna jest w sporym stopniu naznaczona wpływami wschodnimi. Dostępna jest tutaj między innymi kutia na bazie pszenicy, maku, miodu i bakalii czy też wareniki – pierożki z wybranym nadzieniem o kształcie półksiężyców. Na stołach króluje barszcz grzybowy, kluski z makiem i olejem lnianym, łamańce z masą makową. Spotkać możemy również podlaskie racuchy drożdżowe, które są smażone na oleju lnianym. W niektórych domach spotkać można jeszcze kisiel owsiany czy też zamiast kompotu z suszonych owoców – kompot z łodyg leśnych malin, słodzony obficie miodem.

Wigilia na Mazowszu

Mazowiecka Wigilia również obfita jest w ryby. Na stołach znajdziemy karpia w różnej postaci, śledzie czy też sandacza. Sporym powodzeniem cieszy się kasza jaglana z olejem lnianym. Spotkać można nawet panierowane kapelusze prawdziwków lub podgrzybków. Tradycyjnym pierwszym daniem jest mazowiecka zupa grzybowa, będąca barszczem białym na zakwasie, z kapustą z grzybami. Lokalną potrawą są także kłosy, czyli kluski z makiem. Bardzo charakterystyczną dla tego regionu potrawą są mazowieckie rwaki, będące kluskami ziemniaczanymi formowanymi w podłużne wrzeciona.

Wigilia w Wielkopolsce

Rzeczą, której nie może zabraknąć na tradycyjnym wielkopolskim stole wigilijnym, są makiełki. Jest to wielkopolska potrawa z maku i bakalii z dodatkiem lekkiego pieczywa lub klusek, masła, miodu lub cukru, migdałów, orzechów, rodzynek, skórki pomarańczowej, kawałków owoców. Czasem dodaje się do niej rum i wiórki kokosowe. Jest to praktycznie identyczna potrawa jak śląskie makówki. W klasycznej wersji na stołach pojawiają się ziemniaki gotowane w mundurkach, śledzie, olej lniany, karp w sosie piernikowym, zupa z konopi, groch z kapustą, pierogi z grzybami, suszone grzyby smażone na oleju, szyszki z kaszy z bakaliami. Spotkać można także więdkę, czyli zupę z brukwi, kluski z sokiem z kiszonej kapusty.

Wigilia na Dolnym Śląsku

Ze względu na sytuację powojenną oraz duży wpływ repatriantów trudno jest mówić obecnie o jednej, tradycyjnej kolacji wigilijnej w tym regionie. Dania na stole uzależnione będą od rodzinnych korzeni oraz wpływów danej kultury. Obok barszczu z uszkami spotykane są tutaj też zupy rybne czy zupa z kiszonej kapusty z dodatkiem grochu i grzybów. Nie może też zabraknąć pierogów z najróżniejszymi farszami. Ciekawe są przede wszystkim pierogi ze śledziem czy z makiem i bakaliami. Królują tutaj także ryby słodkowodne. Lokalną potrawą jest suszynina, czyli rozgotowane suszone owoce w kisielu żurawinowym z goździkami i cynamonem, a także świszcz, czyli jęczmienna kasza z suszonymi śliwkami i miodem.